ایزه وان

ارسباران یك ناحیه كوهستانی است كه درشمال استان آذربایجان شرقی و جنوب رودخانه ارس واقع شده است،

دوست گرامي از مطلب ديزمار شما استفاده كردم ولو اينكه موارد كافي در نقد نظرات ارائه شده وجود دارد كه از آنها بگذريم ولي در دو مورد مقاله بايستي آورده شود كه اولا" ارسباران به زمان رضا شاه بر مي گردد و در واقع مركز قره داغ اهر بوده است نه ارسباران، البته قره داغ هم اگر محدوده قبلي را در نظر بگيريم از اهر هم بايد عبور كنيم چرا كه قره داغ از درياي خزر (نام يكي از اقوام تركها) شروع و به مناطق بالكان منتهي ميشود و لذا

بر اساس نوشته دیزمار : واژه بورچالو (Borçalı) یک واه مرکب ترکی است و از دو قسمت بورو (börü) و چالا (çala) تشکیل شده است و به معنای دخمه یا لانه گرگ می‌باشد. ایل بزرگ برچالو از منطقه چغان ماوراءالنهر به استان همدان و اراک مهاجرت نمودند. مدت‌ها در این منطقه ماندند تا اینکه شاه عباس صفوی بنا به مصالح سیاسی سه هزار خانوار این ایل را به رهبری "یار علی آقا" به گرجستان و ارمنستان فعلی کوچانید تا از گرجیان و اقلیت پراکنده ارمنی در برابر ایلغار طوایف  لزگی دفاع کنند . این ایل نام خود را به منطقه سكونت خویش در آن نواحی داد. بورچالو به دو قسمت سردسیر و گرمسیر تقسیم می‌شود. امروزه ناحیه گرمسیر آن با دو کشور آذربایجان و ارمنستان هم مرز است .اما از سال 1918 میلادی ناحیه سردسیر (کوهستانی)  آن ضمیمه جمهوری ارمنستان گردیده است. در جغرافیای قفقاز منظور از بورچالو همان بورچالوی گرمسیر واقع در خاک گرجستان است که تقریباً 40 درصد بورچالوی قفقاز را تشکیل می‌دهد و اغلب آنها تمایل دارند به خاک جمهوری آذربایجان مهاجرت کنند.

در حال حاضر جمعیت بورچالوهای گرجستان در حدود 120 هزار نفر است. در ایران بقایای بورچالوها که اغلب در اطراف کمیجان و فراهان ساکن هستند به بزچلوها نیز معروفند. در سال 1199 ه-ق مهدی بیگ رئیس ایل بورچالو به فرماندهی سپاه ایران در گرجستان تعیین شد. در جنگ‌های سال 1224 ه-ق ایران و روس ، بورچالوها در پنک و شوره گول با قوای ایران همکاری داشتند. بنابه نوشته ناسخ التواریخ ، [ تقی بیگ بورچالو  راه آذوقه و علف بر روسیان مسدود داشت مورد اشفاق و الطاف آمد و بعضی از قبایل كه در طغیان و عصیان ثابت و راسخ بودند عرضه نهب و غارت گشتند].پس از تحمیل عهده نامه ننگین ترکمانچای در زمان فتحعلیشاه قاجار ، صدهها خانوار بورچالویی از آن سوی ارس بویژه پیرامون ایروان،پنک و شوره گول به شرق دیزمار آمدند و در ایزه وان (تغییر یافته ایروان)،مردانقم،اوشتبین و سایر مناطق مئشه داغی ولایت باستانی دیزمار ساکن شدند.در تاریخ و جغرافیای ایران این مهاجران بورچالوها را ایل بهادری می‌گویند     . دیزمار ارسباران

دوست عزیزی در پیامی از من خواسته است درباره اهالی ایزه وان بیشتر صحبت بکنم .